Friend indeed-દોસ્તીનો દિલદારીભર્યો અને દાઝતો દાવાનળ...!!!

ફોન પર અપાતી ગાળો, સજળ નેત્રો સાથે થતી આજીજી,આઠ કલાકના અંતરે રહેતી બે વ્યક્તિઓ,અને મુલાકાતો વખતે થતું એક  ટાઈટ હ્ગ.આ કઈ gf bf ની વાત નથી.આતો દિલદાર દોસ્તની આવતી યાદોનું પરિણામ છે.કાયમ કઈ પ્રેમી-પ્રેમિકા જરૂરી નથી હોતા.ક્યારેક ચાલુ કારમાં રણકતો સેલફોન દોસ્તનો પણ હોઈ શકે.ક્યારેક વેઇટિંગ માં આવતો કોલ અને તરત જ મુકાઈ જતો કોલ પણ એ દોસ્તનો હોય છે જેને તમે દુર-સુદૂર વર્ષો પહેલા એમ કહેલું હોય છે કે ' અરે તારા માટે તો gf કુરબાન યાર...ફોન શું ચીજ છે? ' આ જ દોસ્ત જોડે અડધી ચા શેર કરતી વખતે ઘરની યાદ નથી આવી હોતી કેમકે એની હાજરી જ ઘર જેવી લાગતી હોય છે.અને પછી ક્યારેક જીભ ચા થી દાઝે ત્યારે કશુક ખૂંચે છે.જાણે સમયની વીતેલી એ ક્ષણની કરચ દિલમાંથી દિમાગમાં ભોંકાય છે અને મન ભૂતકાળની ફિલ્મ જોવા ઈચ્છે છે.કિશોરકુમારનું 'ઓ સાથી રે' સાંભળતી વખતે આંખોમાંથી દોસ્તી ટપકે એ સ્વાભાવિક છે.આખરે દોસ્તી એટલે શું?સાથે બેસીને કલાકો સુધી ગીતના સૂર સજાવવા કરેલી પ્રેક્ટીસ?ચાની કીટલીએ થતા ફયુચરમાં મળવાના કારસા?મેસેજ પેન્ડીંગ આવે તો બીજા નંબર પર ફોન કરીને અપાતી ગાળો?કોઈ ફટાકડીને જોઈને એને ભાભી માની લેવાની થતી "શુભ" ઈચ્છા?કે પછી 'સંદેસે આતે હે' ગાતી વખતે સાંભરતું ઘર?કે પછી સારેગામાપા જોતી વખતે સિંગરની ઉતારાતી ફિલમ?કે પછી વેઇટિંગમાં gf હોય તોય એને 'થોડી વાર પછી ફોન કરું તને' એવું કહેવાની ઈચ્છા થાય એ?દોસ્તીમાં આ બધા જ મેજીક પોસિબલ છે.કેન્ટીનમાં બિલ ચૂકવતી વખતે એકબીજા સામું જોતી વખતે જરાય શરમનો એહસાસ ન થાય એ દોસ્તી છે.ખિસ્સા ખાલી હોય ત્યારે બિન્દાસલી 'ચલ એય,આજે તારો વારો છે.ભૂલી ગયો?' કહેવામાં પણ હક છુપાયેલો હોય એવું બને ત્યારે એ પણ દોસ્તી છે.કઈ જ ફાયદો જોયા વિના મુવીની ટીકીટ માટે થીએટરની બારીએ કલાકો સુધી ઉભા રહીને ટીકીટ લીધી હોય,ત્યારે 'ના યાર,આજે મુવી નહિ,આજે ખાવું છે.' આ સાંભળ્યા પછી કાચી સેકન્ડે ફાડી નખાતી ટીકીટોની ઝીણી ઝીણી કાપલી દોસ્તી જ બયાન કરે છે.વાત છે આવા દોસ્તની,અને એની સાથે થયેલા ઝગડાની.ઝગડવું એ પ્રેમી કે પતિ પત્નીનું નહિ,દોસ્તોનું પણ મુખ્ય લક્ષણ છે.ઝગડા થવા એ પણ જરૂરી છે.એ દોસ્તીની ગહરાઈ માપવા માટે જરૂરી છે.પણ,શું ગુસ્સો આવે ત્યારે સ્વીચ ઓફ રાખેલો ફોન રીલેશન તોડી શકે?કાગડોળે જોવાતી મેસેજની રાહ સાલા સમયને પણ ધીમો પાડી દે છે.મનમાં ઉઠતા અનેક ખરાબ વિચારો ત્યારે મોરલની ચટની કરી મુકે છે અને મગજ સતત ચાલતું રહે છે.ઉદાસ મન ત્યારે યંત્રવત ચાલે છે.જાણે કશુક અંદરથી ખાલી થઇ ગયું ન હોય!!!બ્રેકઅપ વગર પણ દર્દ હોય છે દોસ્ત.ઉઝરડા પડેલું મન અને હાથમાં રહેલો નિર્જીવ સેલફોન,બેય જાણે એકાદ લાઈટના મોહતાજ બનીને રહી જાય છે.શું ગુસ્સો એટલો બધો જરૂરી બને છે કે તમે તમારા એ રીલેશન કરતાય ગુસ્સાને વધુ મહત્વ આપી બેસો છો?શું ચંદ મિનિટનો ઝગડો ત્યારે બે દોસ્તો વચ્ચેનો હોય છે કે બે અહમનો?અને જો અહમનો હોય,તો શું એ રીલેશન કરતાય અહં વધુ મેટર કરે છે?થીંક ઓવર ઇટ...

પાપીની કાગવાણી:

દોસ્તી અને દુશ્મની દિલ ફાડીને કરાય...બહુ જ મજા આવે...(જાત અનુભવ. ;) )

Spontaneous creations - પુરાણથી લઈને પ્રેઝન્ટ સુધી...

આજકાલ પ્રેઝેન્ટેશન અને રીડીંગ સ્કીલ મુખ્ય ગણાવા લાગ્યા છે.તમે ગુજરાતીમાં થોડું વધુ જાણતા હો તોય કોન્વેન્ટિયા સ્ટુડન્ટસને તમારી ઈર્ષા આવે છે કેમકે તમને એમના કરતા વધુ માર્ક મળે છે.મુદ્દો વાંચન કે ભાષા છે જ નહિ,મુદ્દો છે ઓન ધ સ્પોટ અપ્રોચનો.તમે જે તે વિષયને ત્યારે જ કેવી રીતે હેન્ડલ કરો છો એ વધુ મહત્વનું છે.હા,એ કબુલ કે વાંચન,મનન અને મુવીઝ તમારી જીભડીને વધુ મુક્ત કરે છે,પણ તોય અંતે તો ત્યારે સુઝતી વાતો જ તમારા મગજની ક્ષમતા અને કક્ષા નક્કી કરે છે.

પુરાણોમાં જોવા જઈએ તો એક બે ઉદાહરણો આવા  Extempore ના છે.પહેલું ઉદાહરણ છે શિવ-તાંડવ.રાવણના તપથી પ્રસન્ન શિવજી એ એને અખૂટ શક્તિઓ આપી.ને પહેલો પ્રયોગ એણે કર્યો કૈલાસ પર.ઉપાડ્યો એણે તો.શિવજી એ જોયું,ને પગનો અંગુઠો મુક્યો કૈલાસની ટોચ પર.કૈલાસ નીચે આવી ગયો,પણ રાવણના હાથ એની નીચે દબાઈ ગયા.પીડાના માર્યા રાવણે મુક્ત થવા અને શિવજીના ક્રોધને શાંત કરવા ઝટપટ શિવ-તાંડવ સ્તોત્ર રચી નાખ્યું.એ સ્તોત્રના દરેક શબ્દનું એનાલીસીસ કરો ત્યારે ખબર પડે કે રાવણ પાસે કેવું મજબુત શબ્દભંડોળ અને શીઘ્ર કાવ્ય શક્તિ હતી!!! ઈમરજન્સી એવી હતી કે આજે પણ એક સ્પીડથી નીચે શિવ-તાંડવ ગાઈ શકાતું નથી.

બીજું ઉદાહરણ છે પુષ્પદંતનું.આ ગાંધર્વને રાજા ચિત્રરથના બાગમાં જઈ ફૂલો ચોરવાનું ભારે પડી ગયું.ચોરતી વખતે અદ્રશ્ય રૂપે રહેલા આ ગાંધર્વને શિવજીની પૂજામાં વપરાતા પુજાપાએ પકડી પાડ્યો.બે હાથ જોડીને માફી માંગવા જતા 43 શ્લોકનું શિવ-મહિમ્ન સ્તોત્ર જગતને ભેટ મળ્યું અને ભાઈ સાહેબ માંડ છૂટ્યા.

ત્રીજું ઉદાહરણ વીર સાવરકરનું છે.આંદામાનની જેલમાં એમને કાઈ જ લખવાની છૂટ નહોતી મળી.સમય પસાર કરવા એમણે દીવાલો પર કવિતાઓ લખવી શરુ કરી.દર વર્ષે એ દીવાલો પર ચૂનો ધોળાય એટલે જૂની યાદ કરીને નવી કડીઓ ઉમેરતા જતા હતા.એમ કરતા આખું મહાકાવ્ય બન્યું.

આ યુગમાં પાછા આવીએ તો સેલીબ્રીટીઝના ઇન્ટરવ્યુઝ્માં પણ રેપીડ ફાયર રાઉન્ડ અચૂક જોવા મળે છે.બક્ષીબાબુ જેવા તો એમાં ચામડી ઉતરડાય જાય એવા જવાબો આપવામાં માહેર ગણાતા..જય વસાવડા એ એક સવાલ એમના કાર્યક્રમ "સંવાદ"માં આવો જ એક રાઉન્ડ હતો ત્યારે એમને પૂછેલો.

જય વસાવડા- ગુજરાતી સાહિત્યમાં તમારા ફેવરીટ લેખક કોણ?

બક્ષી-(હસીને) હવે આમાં તો એવું છે કે ગુજરાતીમાં તો...બક્ષી છે.

 

ઘણા આને ફિલોસોફી કહે છે,તો ઘણા સ્કીલ.પણ,એ સર્જન હંમેશા અલગ અને જુદી જ ભાત પાડતું હોય છે.કેમકે એ સાચી રીતે બહાર આવ્યું છે,ઈમાનદારીથી બન્યું છે.ઘણી વાર સંગીતના પ્રોગ્રામમાં ચાલુ ગીતે તબલચી અને સિન્થેસાઇઝર પ્લેયર જે સામસામી જમાવતા હોય છે એ પણ ક્યારેક ઓન સ્ટેજ નક્કી થતું હોય છે.એજ રીતે ચાલુ ડાન્સમાં કોરીઓગ્રાફી બદલી નાખતા અને પ્રેક્ષકોની વાહવાહી મેળવતા કલાકારો પણ એટલા જ ઈમાનદાર હોય છે.ઈમાનદારી જરૂરી છે આવા સ્પોન્ટેનીઅસ સર્જન માટે.અને આવું સર્જન નિજાનંદ વગર બહાર ન આવે.ટેલન્ટ જન્મથી જ મળે છે દરેકને.જરૂર છે એને 'સ્વ' થી લઈને 'સૌ' સુધી ગણવાની અને ગણાવવાની...

પાપીની કાગવાણી:  

એક ઓબ્ઝર્વેશન છે આ પાપીનું કે તમને બીજું કઈ ઓન ધ સ્પોટ બોલતા ન આવડે તોય સાલી ગાળો તો ધાણીફૂટ રીતે બોલાય છે હો. [ભલેને સ્ટેજ ફીઅરનો બાપ તમને હોય તો પણ...હાહાહા]

 

મૃત્યુ

મૃત્યુ,મૌત,મરણ....આ બધા જ શબ્દો કશુક સૂચવે છે.કશુક ખોવાયાની,કશુક મૂળ સોતું ઉખડી ગયાની ફીલિંગ જીરવવી મુશ્કેલ છે.આખું જીવન સાથે ગુજાર્યું હોય અને ચંદ મીનીટોમાં એ વ્યક્તિ મૃત્યુ પામે ત્યારે મગજ સુન્ન થઇ જવું સ્વાભાવિક છે.બાપથી લઈને બાળક સુધી દરેક વ્યક્તિ કે જેની સાથે એટેચમેન્ટ હોય,એ દુનિયા મુકીને ચાલ્યું જાય ત્યારે મિસિંગની ફીલિંગ લોહીની સાથે દોડતી હોય છે.પાઈરેટ્સ ઓફ કેરેબિયનનો સરસ ડાયલોગ જય વસાવડાએ એમના લેખમાં ટાંકેલો...So,nobody came because they miss me? સ્વજન અને સંતાન,આ બેના મૃત્યુનો આઘાત અલગ હોય છે.તીવ્રતાની દ્રષ્ટીએ બેય અલગ છે.પણ,કોમન એ છે કે બંનેમાં યાદો આંખોમાંથી ટપકવા માંગતી હોય છે.માતા કે પિતા,એ બેમાંથી એક જો જાય,તો વધુ દુ:ખ થાય છે કેમકે જેને સદાય રોલ મોડેલ કરતાય વધુ ગણ્યા હોય એને ફોટામાં જડાય જતા જોવા,તણાઈને દિનચર્યા માં જોતરાવું,મૃત્યુ પામેલી વ્યક્તિની ભાવતી વાનગીઓ મોઢામાં પડતા જ ખાલીપાની ફીલિંગ આવવી,સદાબહાર બની ગયેલા ડાયલોગ્સ-મુવીઝ-વસ્ત્રો આ બધું જોવાથી થતું પીન્ચિંગ...અસહ્ય બની જાય છે.ડીટ્ટો બાળકના કેસમાં પણ આવું બને છે.ઇવન,માતા અને પિતા માટે સંતાન મૃત્યુ પામ્યાનો આઘાત જુદો હોય છે.સ્ત્રી રડી શકે છે,પુરુષ એટલી ઝડપથી નથી રડી શકતો.આ એક મામલે પુરુષ વધુ લાચાર હોય છે.ધીમે ધીમે એ દર્દ યુઝ્ડ ટુ થતું જાય છે.દર્દ સાથે જીવવાની આદત પડતી જાય છે અને આંસુઓ સુકાતા જાય છે.તિથી,તારીખો યાદ રહે છે ને બક્ષી એ લખેલું એમ "ફોટામાં સ્થિર આંખો કોઈ દિવસ બંધ નથી થવાની અને એ સ્વીકારી લેવાનું છે." મૃત્યુ અલ્ટીમેટ રીઆલીટી છે.પણ,ખાલીપાને લીધે આવતો ઝુરાપો સાલો છાલ નથી છોડતો.ચિરકાળ રહેતી યાદો કાયમ દિલના એકાદ ખૂણામાં ખજાનાની જેમ સચવાયેલી પડી હોય છે અને તક મળે કરંડિયામાંના સાપની જેમ ફૂંફાડા મારતી મનને તરબતર કરી દે છે.મૃત્યુ અને મોન્સુન,આ બે ઋતુ યાદોની હોય છે.સતત વરસતો વરસાદ અને મૃત્યુ પછીનો તન્હા બનેલો રૂમ,બેય ફલેશબેકમાં લઇ જાય છે અને શરુ થાય છે યાદોના ઝંઝાવાત,જેની ગુંગળામણ ક્યારેક ભીંસી નાખે છે.અને બહાર આવે છે ડુસકા,ક્રોધ,ધોધમાર આંસુ અને એ પત્યા પછીનું ચીલ્લાતું મૌન.સાથે મળેલો અને કરેલો પ્રેમ,ઝગડા,નોકઝોંક ત્યારે બાજુ પર રહી જાય છે અને રહે છે પડઘાતા અવાજો અને સ્મૃતીચિત્રો.સ્વજનનું સ્મરણ ત્યારે સતત ધબકતું હૃદયનું અંગ બની જાય છે.કરવું શું ત્યારે?ફાઈટર બનવું પડે છે.સ્પીરીટેડ ફાઈટર બનીને જીવી શકો છો,પણ મુશ્કેલ છે કેમકે આ જ તો સંજોગો છે,બીજાઓને ઝીલી લેવાના અને ઝાલી લેવાના.એક વ્યક્તિ મૂળ સોતા સંબંધોને કાયમ માટે ઉખેડીને ચાલ્યું ગયું છે,બરાબર છે.પણ શું એનાથી જીવતા વ્યક્તિઓને ભૂલી જશો?આસ્ક યોરસેલ્ફ.કદાચ જવાબ મળી જશે.ઝુરપનો અને ખાલીપાનો...

પાપીની કાગવાણી : 

મરણનું મૂલ્ય જીવનથી વધારે એ રીતે લાગ્યું,

ન આવે કોઈ જ્યાં મળવાને ત્યાં આખી સભા આવે...

                                                      -કામિલ વટવા 

સત્ય - મનોમંથન કે પિષ્ટપીંજણ?

તબિયત હલાવી દે એવી ધૂમ ખરીદી અને રોનક જોવા મળે છે દિવાળીની સિઝનમાં.અનેકાનેક ચહેરાઓ ચકળવકળ આંખો સાથે કશુક ગોતવા મથતા જોવા મળે છે.હરદ્વાર હોય  કે માણેકચોક,રોનક ધરાવવામાં ગુજરાતીઓ એક્કા છે.બાર્ગેઈન કરવામાં સ્ત્રીઓની હથોટી અને હથોડાગીરી જગજાહેર છે.સમાજની આ વિવિધતા છે.ભારત દેશે તો આ સુત્ર અપનાવેલું છે. Unity in Diversity. વિવિધતામાં એકતા.પાન માવો થુકીને પણ સ્વચ્છતાની વાતો ચરકી શકાય છે અને મૂંગા મોઢે ઝાડું લઈને પણ મંડી પડાય છે,કોમી દંગલમાં મકાનો સળગાવાય છે અને એજ ગલીમાંથી સ્મશાનયાત્રા નીકળે તો આપોઆપ વાહનો રોકી દેવાય છે,જનગણમન સાંભળતા આપોઆપ સાવધાન થવાય છે અને ભગતસિંહની મૃત્યુતિથિ ભૂલાય જાય છે,ટ્રાફિકના નિયમને WTF કહેવાય છે અને માથા ફૂટે ત્યારે ટ્રાફિકના નિયમનને મણ મણની ચોપડાવાય છે....

આ કઈ લવારો નથી.કશુક ખળભળતું ખળભળતું બોલી રહ્યું છે માંહ્યલામાં.આવી બેધારી સમાજરચના તો નહોતી બનાવી આપણે સૌએ.તો પછી ક્યાં કાચું કપાયું?શું માણસ પોતે અધોગતિ તરફ કુદકા મારતો આગળ વધી રહ્યો છે?કે પછી વ્યર્થ નિવેદનબાજીથી જ લોકો સંતોષ લેવા માંડ્યા છે?સાનિયા થી લઈને સોનિયા સુધી લોકો પાસે અલગ અલગ ઓપિનિયન છે અને એ સ્વાભાવિક છે.પણ ડબલ ફેસનો અર્થ શું છે?મહોલ્લામાં કે રોડ પર જતી ચુલબુલી ચીકને જોઇને આંખો વ્રૂઊમ કરતી એના શરીર પર ચોટી જાય છે ને પોતાની બહેન કે ફ્રેન્ડ કોઈ દોસ્ત જોડે વાત કરે એ પણ મંજુર નથી.કેમ?એવું શું આપણે ભૂલી રહ્યા છીએ?એમ એફ હુસૈન ને ગાળો ચોપડનાર મહાભારતના ક્રીએટરની જન્મકથા કા તો ભૂલી જવા માંગે છે કા જાણવા જ નથી માંગતા.સોચ આવી નીચી કેમ થતી જાય છે?ખાલી ઈકોનોમીમાં નહિ,માનસિક લેવલે પણ ગરીબ વધુ ગરીબ બનતા જાય છે અને અમીર વધુ અમીર...સાલો મધ્યમ વર્ગ અહિયાં પણ છે.એને બેય બાજુ લાડવા લેવાની લાલસા છે.ભાડમાં જાય દેશ,આપણે ઓછા કામ છે?અરે યાર,આટલું ઓછું છે કે હજીય દેશ-સમાજ માટે કરીએ?ટાઈમ જ ક્યાં છે યાર?સત્યની વ્હીસલ બોદી થઇ ગયાની કાગારોળ અત્યારની નથી.ગાંધીજીના વખતથી આ બધું ચાલ્યા કરે છે.સત્ય કહેનાર ખાંડાની નહિ, ખાઈની ધાર પર ચાલતો હોય છે.ઓનેસ્ટી હવે એક સોનેરી ખ્વાબ બનતું જાય છે.છોકરો દરેક ગર્લફ્રેન્ડને દિલ ફાડીને પ્રેમ કરશે અને પછી કોઈક સાવ અજાણીને પરણશે,છોકરી ભૂતકાળને એવી હૃદયદ્રાવક રીતે રજુ કરશે કે પતિ બિચારો આર્દ્ર થઈને જ પીગળી જશે,સાસુ વહુ ના ઝગડા માત્ર ઘર નહિ-આજુબાજુ વાળાને પણ ગમવા માંડશે...શું આ ઓનેસ્ટીની નીચતા બતાવે છે?કે નીચતાની ઓનેસ્ટી?સત્ય કેમ આટલું ડાર્ક,આટલું ઝળહળાટભર્યું,આટલું સોનેરી,આટલું કલામય....આટલી મોટી રેન્જ ધરાવતું હશે?બક્ષીએ એકવાર લખેલું,સત્ય શું કાયમ 360 ડીગ્રી જ હોય?શું સત્ય 90 કે 100 ડિગ્રીનું ન હોઈ શકે?શું આ જ સત્યની અંતીમતા છે કે કોઈ એને પામવા જાય ત્યાં સુધીમાં એ ક્ષત-વિક્ષત થઇ જાય? ગાંધી,જિઝ્સ,સોક્રેટીસ...અંતમાં તો જીત્યા જ,પણ અંત સુધીમાં એવા છિન્નભિન્ન થયા કે મૃત્યુ મહાબનાવ ન રહેતા એક ઘટના બનીને રહી ગઈ,જેને અનુયાયીઓએ કલ્પનાના રંગો પૂરી પૂરીને જીવિત રાખી.એ મહાપુરુષોને મૃત્યુ એક રિલેક્સિંગ એકસરસાઈઝ લાગી હોવાની સંભાવના હશે?કે પછી સત્ય એટલે જ ચીર-સ્થાયિત્વ?મૃત્યુ અલ્ટીમેટ રીઆલીટી છે,અગ્રીડ.પણ,સત્યની અનંતતા મૃત્યુની આજુબાજુ ફરે છે કે  સત્ય એટલે જ મૃત્યુ? રામનામ સત્ય મૃત્યુ ટાણે બોલવાનું શું આ જ પ્રયોજન છે કે સત્યની આભા ડાઘુઓના મનમાં વીંટળાય અને જેથી મૃતદેહને થડકાર વિના ઉચકી શકે?કે પછી મૃત્યુ એક સત્યની તીવ્રતાનું માઈલસ્ટોન માત્ર છે?

સત્ય વિષે ગમે એટલું લખો,એ એનાથી તો પર જ છે.માઈક્રો ઓબ્ઝર્વેશન ગાંધીજીનું છે આ મામલે.એમનું વિધાન માર્ગ આપે એમ છે આમાં. " હું એમ નથી કહેતો કે દરેક માણસ જ્યાં ખોટું જુએ ત્યાં તે દૂર કરવા બંધાયેલો છે.પણ હું ચોક્કસ કહું છું કે તે પોતે ખોટામાં ભાગ નહિ લેવા તો બંધાયેલો છે." શું આ સત્યની ચરમતા છે?ઓનેસ્ટી લાગે એવું વાક્ય છે પણ ખોટું અને સાચું એ નક્કી આપણે તો નથી કરવાના.તો એ નક્કી કેવી રીતે થાય?એની દુરગામી અસરોથી?કે તત્કાલીન અસરોથી?ત્યાં સમય ડોકું મારે છે.એ નિશ્ચિત સ્પીડે વહે છે અને દરેક માણસ એને બદલાવાની દિલી તમન્ના રાખે છે.કદાચ સમય જ સત્યની સૌથી વધુ નજીક હોય છે.સમય એટલે?થોડીક ગમતીલી પળો?થોડીક ભયાનક યાદો?કે પછી થોડા હુંફાળા સંબંધો?કે એમાં કમાયેલી પ્રતિષ્ઠા?કે પછી સમય એટલે થોડી કડવી,થોડી ગરમ,થોડી મદમસ્ત,થોડી કંટાળાવાળી ઘૂટન?ભગવાન ઈશ્વર ખુદા ગોડ બધા લાર્જર ધેન લાઈફ સમયને લીધે બન્યા છે.સમય એમને અસર કરતો નથી એવી માણસની કલ્પના છે.જે હોય તે,સત્યનું સૌથી સરળ રૂપ છે ઓનેસ્ટી,દરેક ગમતી જગ્યા એ અને દરેક ન ગમતી જગ્યા એ પણ...

પાપીની કાગવાણી : 

હું આ નિમિત્તની ફિલસૂફીમાં માનતો નથી. એ પરાજયવાદી દર્શન છે.જીવનમાં દરેક વસ્તુ અને દરેક ઘટનાનું પોતાનું એક મહત્વ છે - એ સમયે અને એ સ્થાને ! જીવનની એક ક્ષણનો અનુભવ પણ નકામો નથી...સમગ્ર જીવનના ઘડતરમાં એક ઈંટરૂપે એ ક્ષણ પણ ક્યાંક ફીટ થઈ હોય છે...! હું વાસ્તવ સ્વીકારી લેવામાં માનું છું.ફિલસૂફીનાં ગુલાબી ચશ્માં પહેરીને જુઓ તો આખી દુનિયા ગુલાબી છે એમ બુદ્ધિથી સાબિત પણ કરી શકાય પણ...આમાં વાસ્તવ એક જ છે...કે ચશ્માંના કાચ ગુલાબી છે! - બક્ષી

NRI - જબ ચાહા થુંક દિયા,જબ ચાહા મૂત દિયા..

કોમનવેલ્થ ચાલી રહ્યો છે.મેડલ્સ,ખબરો બધું આવી રહ્યું છે.ભ્રષ્ટાચાર સૌથી વધુ ચર્ચાતો ટોપિક છે.પાનના ગલ્લેથી માંડીને વકતૃત્વ સ્પર્ધાઓ અને ગ્રુપ ડિસ્કશન માટેનો હોટ ટોપિક છે.એમાં હમણાં નવેમ્બરમાં NRI આવશે ફરવા,મળવા અને પરણવા.દેશ,કલ્ચરથી દૂર રહીને બધા એવા ઇન્સીક્યોર થઇ ગયા છે કે એઓ વધુને વધુ મુશ્કેટાટ રીતે ગુજ્જુ કે ઇન્ડિયન કલ્ચરને વળગી રહે છે.તબિયતથી સ્વાગત થાય જયારે આવે ત્યારે.મસ્ત મહેમાનગતિ માણે.સારું છે.એ બહાને વર્ષો જુના બે દોસ્ત એકબીજાને મળે,વર્ષો જુના સંબંધો તાજા ખીલેલા ગુલાબ જેવા થઇ જાય એ જરૂરી છે.પણ કશુક ખુંચે છે.એ છે એમનું જે-તે ગામ કે દેશ માટેનું વર્તન.એ દેશ પ્રત્યેની ઉદાસીનતા.ભારત જાણે ઉકરડો ધારી બેઠા છે બધા.હા,દેશબાંધવોની વાતો પણ ખૂટી ખૂટે એમ નથી પણ અત્યારે આ મિત્રો ઉપર.હા,તો વાત જાણે એમ છે કે અહિયાં આવે એટલે અફકોર્સ જે-તે ગામની સ્પેશીયલ ખાણીપીણી ઉપર તો હલ્લો બોલાવે જ બોલાવે, અને પાન તો હોય જ.એકતો તાનમાં ને તાનમાં ઉલાળી જાય.ને બીજું ખાય ત્યારે આરામથી પટાક દઈને થુંકે.ત્યાં જરાક કઠે છે.એક સવાલ પૂછવાનું મન થાય ત્યારે.શું આવું તમે જે કન્ટ્રીમાં રહો છો ત્યાં ચલાવી લે છે ખરા?જો જવાબ ' ના ' હોય તો અહિયાં તમને કોણે પરમીશન આપી દીધી?જ્યાં મન પડે ત્યાં થુક્વાની?શું આ કઈ ઉકરડો છે તમારો?એક બાજુ જાહેર ગુજરાતી સમારંભોમાં એ લોકો 'મારો દેશ,મારી સંસ્કૃતિ' ચિલ્લાયા કરીને સ્વીમીંગ પુલ ભરાય જાય એટલા આંસુડા પાડતા હોયને બીજી બાજુ જયારે ખરેખર એ દેશની વિઝીટ મારો ત્યારે એજ દેશની ધરતી પર થુંકવાનું?એ ભૂલી જવાનું કે આ જ દેશની ધરતીમાં જન્મ લઈને પરદેશની હવા ફેફસામાં ભરવા ગયા હતા,કૈક કરી બતાવવા,કૈક બનવા,અઢળક કમાવા ગયા હતા?ને એ પણ ભૂલી જવાનું કે આ જ દેશે તમારા વ્યક્તિત્વને નીખાર્યું ત્યારે તમે ત્યાં પહોચી શકેલા ને?કાઠીયાવાડી NRI ને એક વધુ યાદ- આપણે કાઠીયાવાડમાં કહેવત છે...'જેનું ખાઈએ એનું ખોદાય નહિ.'ત્યાં રહીને એને વફાદાર રહીને બેશક સાચું જ થઈ રહ્યું છે,પણ અહિયાં આવીને 'ઇન્ડિયા તો કચરો જ રહેવાનું.' એવું જો ચરકવાનું મન થતું હોય તો અહિયાં એવાઓની જરૂર નથી જ.ચાલો માન્યું કે ત્યાં બેઠા બેઠા તરત કઈ જ બદલવાનું નથી,પણ જે ડોલર્સ કે પાઉન્ડસ આમ કેસીનો કે પાર્ટીઝમાં ઉલાળી દો છો એ પૈસો થોડોક આ બાજુ આવવા દો તોય ઘણું થઇ શકે એમ છે.ઈઝરાયેલીઓની લોબી હજીય કેમ અમેરિકામાં વધુ જોરમાં છે?કેમકે એ લોકો કમાયા છે એટલો જ એમનો દેશ પણ કમાયો છે.અને એટલે જ ઇઝરાયેલ ગમે તે છમકલાઓ કરે તોય અમેરિકા એને છંછેડતું નથી.પણ આ લોકો એમ નહિ કન્ટ્રીબ્યુટ કરે કેમકે ત્યાં પાછો પેલો સેવિંગ કરનાર ઇન્ડિયન જાગૃત થઇ જવાનો.'હું કરું એનાથી થોડો દેશ બદલાવાનો છે?લુક એટ ધોઝ પીપલ ઇન સીસ્ટમ..' એના માટે યુથ જાગૃત થઇ રહ્યું છે.પણ,આપડે ત્યાં બેસીને બાલ્કનીનો શો જોઈ રહ્યા છીએ.હેયને આપડેરામ તો પૈસા રળીએ છીએ ને.સાલું આપડે થોડા લાઈફમાં ટાઈમ છે?હજી દીકરાને સેટલ કરવાનો છે,બાપાને અહિયાં બોલાવવાના છે,દેશનું ઘર છે એનો સોદો હજી પેન્ડીંગ છે...તે એ તો ભારતભૂમિમાં વસતા દરેક નાગરીકનેય વર્ષોથી ચાલે છે.વાલીડાવ,ફંકી ગોગલ્સ ઉતારીને જુઓ,ઇન્ડિયા પ્રગતિના ચોથા ગિયરમાં છે.વહેતી ગંગામાં હાથ ધોવાનું એટલીસ્ટ ગુજરાતીઓને ન કહેવું પડે.અને બાકીના એની મેળે આવી જશે.રીસેશન,ટોટલ જીડીપી ગ્રોથ અને એવા ઘણા ફેકટર્સ છે ડીબેટ માટે.એ નથી ચર્ચવા.ત્યાં વાંકા રહીનેય સીધા ચાલવાનું થાય છે થૂંકવા માટે.તો અહિયાં કેમ શેર જોરમાં આવે છે?સી,થિંગ ઈઝ ટૂ ચેન્જ ધ વે ઓફ બીહેવિંગ એન્ડ રીએકટીંગ ટુવર્ડ્ઝ નેશન.તો જ ક્લીનીંગ થશે.રાજકારણીઓની છોડો,આ વખતના મ્યુનીસીપલ કોર્પોરેશનના પરિણામો જોઈ લેવા.અવામ બહુ સમજદાર છે.એસ્પેશીયલી ગુજરાતની,કેમકે અહિયાંથી માંડી વાળેલ મુરતિયાઓથી માંડીને માર્વેલસ હન્ક્સ તો કન્યાઓ લઇ જવા આવે છે.અહીના અને ત્યાના કલ્ચરમાં બેઝીક ડીફરન્સ થીંકીંગ નો જ છે.અહિયાં જેટલી સરળતાથી કોઈ ગર્લ કે બોય સરા-જાહેર પોતાનો મત પ્રગટ કરે છે એટલો ત્યાં,પોતાના સમાજમાં પ્રગટ નહિ કરે.કારણ?કા તો એ ત્યાં જન્મેલ હોવાના લીધે એ જમાતમાં ભળશે જ નહિ,ને કા એના પેરેન્ટ્સ એને ઈમેજની બીક બતાવીને ચુપ રાખી દેવામાં આવે છે.અગેઇન કારણ?મેટ્રિમોનીઅલ રીઝન.અને જેમને ત્યાં મેળ નથી પડતો એઓ વટ કે સાથ અહિયાં પહોચી જશે.અને લોકો હજી એટલા જાગૃત નથી કે પરદેશનું નામ પડે કે અંજાઈ ન જાય.લાલચ હોય કે આવડી આ ત્યાં પરણે એટલે આ નાનકાને ત્યાં જ સેટલ કરી નાખવો ને એમ આગળને આગળ વિચારો વધતા જાય જે સરવાળે માથે હાથ દેવા પર પૂરો થાય.અગેઇન એક સવાલ.શું તમે કામવાળીઓ પસંદ કરવા અહિયાં પધારી જાવ છો?કે પછી કાયમી બેબી સીટર્સ લેવા માટે મમ્મીને ઉપાડવા આવો છો?જેટલા લોકો આ ઉદેશ્ય રાખીને અહિયાં આવતા હોય એને આ જમીન પર પણ ઉતરાણ ન કરવા દેવાય.પ્લીઝ,આવા ધંધા બંધ કરીને દેશને થોડો સારો પ્રમોટ કરો જેથી એને વધુને વધુ ફાયદો થાય.ક્યારેક તો સમષ્ટિનું વિચારવું પડશે ને?કર્ણને પણ કૃષ્ણ એ આવું જ કહ્યું હતું. 'તુ તારા મિત્રનું હિત જુએ છે એમ સમષ્ટિનું હિત જો.તોજ આ યુદ્ધ ટળશે '...એને વાત ગળે ન ઉતરી અને રેસ્ટ ઈઝ હિસ્ટરી....સાન કે ભાન,જેમાં સમજવું હોય એમાં-સમજી જરૂર જજો...

લી. એક NRI નો સગો ભાઈ...      

હારેલો વિનર...રીઆલીટી શોનો...

આ લખાણ યુથ ફેસ્ટીવલ માટે લખાયું હતું પણ ભજવી ન શકાયું...એટલે અહી આપ સૌ સાથે શેર કરું છું...મોનો એક્ટિંગ માટે લખાઈ છે એટલે જો કોઈને ભજવવી હોય તો એ સ્વરૂપે ભજવી શકાશે.બસ,મને જાણ કરજો એટલે હુંય ફૂલાઉ..હેહે...પેશ છે મોનો-એક્ટિંગ...

બહેતી હવા સા થા વો...ઉડતી પતંગ સા થા વો...

ખબર છે કે હું સારું ગાઉં છું મિત્રો.મારા  ગામડે પણ બધા મને આમ જ કહેતા.પણ,મારી ગરીબી મારી ગાયકીને આડે આવી ગઈ.તોય મેં હિંમત હાર્યા વગર બધે ઓડીશન આપ્યા.સારા નસીબે સિલેક્ટ પણ થયો.ટોપ ટેનમાં પહોંચ્યો.પણ મને એ નહોતી ખબર કે હું મારી ટેલેન્ટના  જોરે નહિ,મારી ગરીબીને લીધે આગળ કરવામાં આવી રહ્યો હતો.મીડિયા અને રીઆલીટી શો એ મારી ગરીબીનું માર્કેટિંગ કરી કરીને મને મત અપાવ્યા.હું જીત્યો,મને સૌથી વધુ SMS મળ્યા એવું જાહેર થયું.મને થયું હાશ !!મારી સવાલ બનેલી જિંદગી નો જવાબ હતો આ રીઆલીટી શો,જેમાં હું જીત્યો.એવી પણ જાહેરાત થઇ કે મને બે કરોડનો કોન્ટ્રાક્ટ મળશે.પણ,જેવો આ ઝળહળાટ ઓસર્યો કે તરત ગુમનામીના અંધારાએ મારી આજુબાજુ ભરડો લેવા માંડ્યો, જેની મને ખબર જ ન રહી.જે જજીસે ઓડીશન વખતે અને અલગ અલગ રાઉન્ડ્સ વખતે પેટભરીને તારીફ કરેલી,એ જ જજીસ; જેમણે મને ઓન-કેમેરા કહ્યું હતું કે આ શો પત્યા પછી તું સ્ટુડીઓમાં આવે છે.... એમણે શો પત્યા પછી મને એકવાર પણ નથી કહ્યું,નથી એપોઇન્ટમેન્ટ આપી.સ્ટુડીઓ ગયો તો ચોખ્ખું સંભળાવી દીધું કે તારા જેવા ઘણા છે લાઈનમાં ભાઈ,ચાલતી પકડો ગામડે.કહેતો હોય તો પૈસા આપું.હું કલાકાર હતો,કોમર્શીયલ પણ હતો,પણ કલાનું આવું સ્તર મને વેરણછેરણ કરી ગયું.પૈસા અને છેડા,આ બે વગર ટેલેન્ટ નક્કામી છે સાહેબ,તદ્દન નક્કામી.પાંગળી બની જતી ટેલેન્ટ ત્યારે જાતને કોરી ખાય છે જાતને.ગુસ્સો આવે છે આવી લાચારી પર,આ વર્ચ્યુઅલ જીત પર,આવા બે-મોઢાળાઓ પર...તોય મેં હિંમત હાર્યા વગર પ્રયત્નો ચાલુ રાખ્યા.બધેથી નિષ્ફળતા મળી.થાકીને શોની ઇનામી રકમ માંગવા ગયો તો ત્યાં પણ સાવ મોરલ ભાંગી દે એવી રકમ મળી.ઘરે જવા માટેની ટીકીટના પૈસા પણ ધીમે ધીમે ખૂટવા લાગ્યા.રોજ સવારે ઉઠીને અરીસામાં જોતો ત્યારે મને શોનો વિનર નહિ,સંજોગો એ પછાડેલો લુઝર દેખાતો.લાચારીનું સ્થાન ગુસ્સાએ લીધું.એને શાંત કરવા માટે વ્યસનનો સહારો લીધો.જે અવાજે જીતાડ્યો એને જ મેં બેફામ રીતે તહસનહસ કરવાનું શરુ કર્યું.ચારેબાજુથી ઉધારી,લાચારી,હતાશાએ હુમલો કર્યો.બધા પોતાનો પોતાનો કરીને મને દુર કરતા ગયા.ફરીવાર હું ગરીબ બની ગયો.પેલો એવોર્ડ,જેને રોજ હું સાથે લઈને સુતો એને વેચીને તો મેં ઝેર ખરીદ્યું.અને સાચું માનશો સાહેબ?એમાં પણ પૈસા ઉધાર લેવા પડ્યા.બોટલ ગટગટાવતા ગટગટાવતા પેલું ઝેર જાણે પેલી આભાસી સફળતાને ખેરવી રહ્યું હતું.મારી જે આંખો પેલી લાઈટ્સથી અંજાઈ ગઈ હતી એ જ આંખોની રોશની પણ મારી જિંદગીની જેમ બેવફા થવા લાગી.જે પેટનો ખાડો પુરવા મેં આકાશ ઉપર છલાંગ મારવાની ટ્રાય કરી,એ જ પેટમાં કાળી બળતરા ઉપડી.અને મૌત ત્યારે મને જિંદગી કરતા વધુ સારી લાગી.એને ગાઢ આલિંગન કરવું મને ગમી રહ્યું હતું અને થોડી જ પળમાં મેં આ નઘરોળ અને કુત્તી દુનિયા છોડી દીધી.મિત્રો, ભલે હું ઝળહળા અજવાળાની પાછળના અંધારાને ન પારખી શક્યો,પણ આ રસ્તો એટલો સહેલો નથી.એ પારાવાર કાંટા અને ખાડાઓથી ભરેલો છે.હવે મારું ઘર મને યાદ આવે છે.મેં આ શું કર્યું?કેમ કર્યું?જવાબ મને નથી સૂઝતો...તમને સુઝે છે?         

મોહન @ મોર્ડન...!!!

ક્યારેક લાઈફમાં એવા બનાવ બની જાય છે કે ખબર જ નથી પડતી કે અંદર શું શું ધરબાયેલું પડેલું હોય છે.પ્રેશર આવે માણસ કાં તો ફિલોસોફર થઇ જાય છે કાં એનાથી સર્જન થાય છે.આવું જ મારી સાથે થયું.સ્કીટ કઈ બલાનું નામ છે એ ખબર હતી નહિ ને અચાનક એ લખવાની જવાબદારી આવી પડી.યુથ ફેસ્ટીવલમાં આખું થીએટર ઉતારવાનું હતું એટલે મોનો,સ્કીટ માટેની સ્ક્રીપ્ટ પણ લખવાની હતી.મનોમંથન શરુ થયું અને સામે ડેડલાઈન પણ દાંતિયા કરતી હતી.એમાંથી સર્જાયું થોડું કોમેડી,થોડું હળવું સ્કીટ.ટાઈટલ તો ઓલરેડી પોસ્ટનાં ટાઈટલમાં જ છે.આ મારી આપણાં લાડીલા મોહન ને ટ્રીબ્યુટ....

More on Matrubharti App.. keep reading :)