Wednesday, October 13, 2010

NRI - જબ ચાહા થુંક દિયા,જબ ચાહા મૂત દિયા..

કોમનવેલ્થ ચાલી રહ્યો છે.મેડલ્સ,ખબરો બધું આવી રહ્યું છે.ભ્રષ્ટાચાર સૌથી વધુ ચર્ચાતો ટોપિક છે.પાનના ગલ્લેથી માંડીને વકતૃત્વ સ્પર્ધાઓ અને ગ્રુપ ડિસ્કશન માટેનો હોટ ટોપિક છે.એમાં હમણાં નવેમ્બરમાં NRI આવશે ફરવા,મળવા અને પરણવા.દેશ,કલ્ચરથી દૂર રહીને બધા એવા ઇન્સીક્યોર થઇ ગયા છે કે એઓ વધુને વધુ મુશ્કેટાટ રીતે ગુજ્જુ કે ઇન્ડિયન કલ્ચરને વળગી રહે છે.તબિયતથી સ્વાગત થાય જયારે આવે ત્યારે.મસ્ત મહેમાનગતિ માણે.સારું છે.એ બહાને વર્ષો જુના બે દોસ્ત એકબીજાને મળે,વર્ષો જુના સંબંધો તાજા ખીલેલા ગુલાબ જેવા થઇ જાય એ જરૂરી છે.પણ કશુક ખુંચે છે.એ છે એમનું જે-તે ગામ કે દેશ માટેનું વર્તન.એ દેશ પ્રત્યેની ઉદાસીનતા.ભારત જાણે ઉકરડો ધારી બેઠા છે બધા.હા,દેશબાંધવોની વાતો પણ ખૂટી ખૂટે એમ નથી પણ અત્યારે આ મિત્રો ઉપર.હા,તો વાત જાણે એમ છે કે અહિયાં આવે એટલે અફકોર્સ જે-તે ગામની સ્પેશીયલ ખાણીપીણી ઉપર તો હલ્લો બોલાવે જ બોલાવે, અને પાન તો હોય જ.એકતો તાનમાં ને તાનમાં ઉલાળી જાય.ને બીજું ખાય ત્યારે આરામથી પટાક દઈને થુંકે.ત્યાં જરાક કઠે છે.એક સવાલ પૂછવાનું મન થાય ત્યારે.શું આવું તમે જે કન્ટ્રીમાં રહો છો ત્યાં ચલાવી લે છે ખરા?જો જવાબ ' ના ' હોય તો અહિયાં તમને કોણે પરમીશન આપી દીધી?જ્યાં મન પડે ત્યાં થુક્વાની?શું આ કઈ ઉકરડો છે તમારો?એક બાજુ જાહેર ગુજરાતી સમારંભોમાં એ લોકો 'મારો દેશ,મારી સંસ્કૃતિ' ચિલ્લાયા કરીને સ્વીમીંગ પુલ ભરાય જાય એટલા આંસુડા પાડતા હોયને બીજી બાજુ જયારે ખરેખર એ દેશની વિઝીટ મારો ત્યારે એજ દેશની ધરતી પર થુંકવાનું?એ ભૂલી જવાનું કે આ જ દેશની ધરતીમાં જન્મ લઈને પરદેશની હવા ફેફસામાં ભરવા ગયા હતા,કૈક કરી બતાવવા,કૈક બનવા,અઢળક કમાવા ગયા હતા?ને એ પણ ભૂલી જવાનું કે આ જ દેશે તમારા વ્યક્તિત્વને નીખાર્યું ત્યારે તમે ત્યાં પહોચી શકેલા ને?કાઠીયાવાડી NRI ને એક વધુ યાદ- આપણે કાઠીયાવામાં કહેવત છે...'જેનું ખાઈએ એનું ખોદાય નહિ.'ત્યાં રહીને એને વફાદાર રહીને બેશક સાચું જ થઈ રહ્યું છે,પણ અહિયાં આવીને 'ઇન્ડિયા તો કચરો જ રહેવાનું.' એવું જો ચરકવાનું મન થતું હોય તો અહિયાં એવાઓની જરૂર નથી જ.ચાલો માન્યું કે ત્યાં બેઠા બેઠા તરત કઈ જ બદલવાનું નથી,પણ જે ડોલર્સ કે પાઉન્ડસ આમ કેસીનો કે પાર્ટીઝમાં ઉલાળી દો છો એ પૈસો થોડોક આ બાજુ આવવા દો તોય ઘણું થઇ શકે એમ છે.ઈઝરાયેલીઓની લોબી હજીય કેમ અમેરિકામાં વધુ જોરમાં છે?કેમકે એ લોકો કમાયા છે એટલો જ એમનો દેશ પણ કમાયો છે.અને એટલે જ ઇઝરાયેલ ગમે તે છમકલાઓ કરે તોય અમેરિકા એને છંછેડતું નથી.પણ આ લોકો એમ નહિ કન્ટ્રીબ્યુટ કરે કેમકે ત્યાં પાછો પેલો સેવિંગ કરનાર ઇન્ડિયન જાગૃત થઇ જવાનો.'હું કરું એનાથી થોડો દેશ બદલાવાનો છે?લુક એટ ધોઝ પીપલ ઇન સીસ્ટમ..' એના માટે યુથ જાગૃત થઇ રહ્યું છે.પણ,આપડે ત્યાં બેસીને બાલ્કનીનો શો જોઈ રહ્યા છીએ.હેયને આપડેરામ તો પૈસા રળીએ છીએ ને.સાલું આપડે થોડા લાઈફમાં ટાઈમ છે?હજી દીકરાને સેટલ કરવાનો છે,બાપાને અહિયાં બોલાવવાના છે,દેશનું ઘર છે એનો સોદો હજી પેન્ડીંગ છે...તે એ તો ભારતભૂમિમાં વસતા દરેક નાગરીકનેય વર્ષોથી ચાલે છે.વાલીડાવ,ફંકી ગોગલ્સ ઉતારીને જુઓ,ઇન્ડિયા પ્રગતિના ચોથા ગિયરમાં છે.વહેતી ગંગામાં હાથ ધોવાનું એટલીસ્ટ ગુજરાતીઓને ન કહેવું પડે.અને બાકીના એની મેળે આવી જશે.રીસેશન,ટોટલ જીડીપી ગ્રોથ અને એવા ઘણા ફેકટર્સ છે ડીબેટ માટે.એ નથી ચર્ચવા.ત્યાં વાંકા રહીનેય સીધા ચાલવાનું થાય છે થૂંકવા માટે.તો અહિયાં કેમ શેર જોરમાં આવે છે?સી,થિંગ ઈઝ ટૂ ચેન્જ ધ વે ઓફ બીહેવિંગ એન્ડ રીએકટીંગ ટુવર્ડ્ઝ નેશન.તો જ ક્લીનીંગ થશે.રાજકારણીઓની છોડો,આ વખતના મ્યુનીસીપલ કોર્પોરેશનના પરિણામો જોઈ લેવા.અવામ બહુ સમજદાર છે.એસ્પેશીયલી ગુજરાતની,કેમકે અહિયાંથી માંડી વાળેલ મુરતિયાઓથી માંડીને માર્વેલસ હન્ક્સ તો કન્યાઓ લઇ જવા આવે છે.અહીના અને ત્યાના કલ્ચરમાં બેઝીક ડીફરન્સ થીંકીંગ નો જ છે.અહિયાં જેટલી સરળતાથી કોઈ ગર્લ કે બોય સરા-જાહેર પોતાનો મત પ્રગટ કરે છે એટલો ત્યાં,પોતાના સમાજમાં પ્રગટ નહિ કરે.કારણ?કા તો એ ત્યાં જન્મેલ હોવાના લીધે એ જમાતમાં ભળશે જ નહિ,ને કા એના પેરેન્ટ્સ એને ઈમેજની બીક બતાવીને ચુપ રાખી દેવામાં આવે છે.અગેઇન કારણ?મેટ્રિમોનીઅલ રીઝન.અને જેમને ત્યાં મેળ નથી પડતો એઓ વટ કે સાથ અહિયાં પહોચી જશે.અને લોકો હજી એટલા જાગૃત નથી કે પરદેશનું નામ પડે કે અંજાઈ ન જાય.લાલચ હોય કે આવડી આ ત્યાં પરણે એટલે આ નાનકાને ત્યાં જ સેટલ કરી નાખવો ને એમ આગળને આગળ વિચારો વધતા જાય જે સરવાળે માથે હાથ દેવા પર પૂરો થાય.અગેઇન એક સવાલ.શું તમે કામવાળીઓ પસંદ કરવા અહિયાં પધારી જાવ છો?કે પછી કાયમી બેબી સીટર્સ લેવા માટે મમ્મીને ઉપાડવા આવો છો?જેટલા લોકો આ ઉદેશ્ય રાખીને અહિયાં આવતા હોય એને આ જમીન પર પણ ઉતરાણ ન કરવા દેવાય.પ્લીઝ,આવા ધંધા બંધ કરીને દેશને થોડો સારો પ્રમોટ કરો જેથી એને વધુને વધુ ફાયદો થાય.ક્યારેક તો સમષ્ટિનું વિચારવું પડશે ને?કર્ણને પણ કૃષ્ણ એ આવું જ કહ્યું હતું. 'તુ તારા મિત્રનું હિત જુએ છે એમ સમષ્ટિનું હિત જો.તોજ આ યુદ્ધ ટળશે '...એને વાત ગળે ન ઉતરી અને રેસ્ટ ઈઝ હિસ્ટરી....સાન કે ભાન,જેમાં સમજવું હોય એમાં-સમજી જરૂર જજો...

લી. એક NRI નો સગો ભાઈ...      

Monday, October 4, 2010

હારેલો વિનર...રીઆલીટી શોનો...

આ લખાણ યુથ ફેસ્ટીવલ માટે લખાયું હતું પણ ભજવી ન શકાયું...એટલે અહી આપ સૌ સાથે શેર કરું છું...મોનો એક્ટિંગ માટે લખાઈ છે એટલે જો કોઈને ભજવવી હોય તો એ સ્વરૂપે ભજવી શકાશે.બસ,મને જાણ કરજો એટલે હુંય ફૂલાઉ..હેહે...પેશ છે મોનો-એક્ટિંગ...

બહેતી હવા સા થા વો...ઉડતી પતંગ સા થા વો...

ખબર છે કે હું સારું ગાઉં છું મિત્રો.મારા  ગામડે પણ બધા મને આમ જ કહેતા.પણ,મારી ગરીબી મારી ગાયકીને આડે આવી ગઈ.તોય મેં હિંમત હાર્યા વગર બધે ઓડીશન આપ્યા.સારા નસીબે સિલેક્ટ પણ થયો.ટોપ ટેનમાં પહોંચ્યો.પણ મને એ નહોતી ખબર કે હું મારી ટેલેન્ટના  જોરે નહિ,મારી ગરીબીને લીધે આગળ કરવામાં આવી રહ્યો હતો.મીડિયા અને રીઆલીટી શો એ મારી ગરીબીનું માર્કેટિંગ કરી કરીને મને મત અપાવ્યા.હું જીત્યો,મને સૌથી વધુ SMS મળ્યા એવું જાહેર થયું.મને થયું હાશ !!મારી સવાલ બનેલી જિંદગી નો જવાબ હતો આ રીઆલીટી શો,જેમાં હું જીત્યો.એવી પણ જાહેરાત થઇ કે મને બે કરોડનો કોન્ટ્રાક્ટ મળશે.પણ,જેવો આ ઝળહળાટ ઓસર્યો કે તરત ગુમનામીના અંધારાએ મારી આજુબાજુ ભરડો લેવા માંડ્યો, જેની મને ખબર જ ન રહી.જે જજીસે ઓડીશન વખતે અને અલગ અલગ રાઉન્ડ્સ વખતે પેટભરીને તારીફ કરેલી,એ જ જજીસ; જેમણે મને ઓન-કેમેરા કહ્યું હતું કે આ શો પત્યા પછી તું સ્ટુડીઓમાં આવે છે.... એમણે શો પત્યા પછી મને એકવાર પણ નથી કહ્યું,નથી એપોઇન્ટમેન્ટ આપી.સ્ટુડીઓ ગયો તો ચોખ્ખું સંભળાવી દીધું કે તારા જેવા ઘણા છે લાઈનમાં ભાઈ,ચાલતી પકડો ગામડે.કહેતો હોય તો પૈસા આપું.હું કલાકાર હતો,કોમર્શીયલ પણ હતો,પણ કલાનું આવું સ્તર મને વેરણછેરણ કરી ગયું.પૈસા અને છેડા,આ બે વગર ટેલેન્ટ નક્કામી છે સાહેબ,તદ્દન નક્કામી.પાંગળી બની જતી ટેલેન્ટ ત્યારે જાતને કોરી ખાય છે જાતને.ગુસ્સો આવે છે આવી લાચારી પર,આ વર્ચ્યુઅલ જીત પર,આવા બે-મોઢાળાઓ પર...તોય મેં હિંમત હાર્યા વગર પ્રયત્નો ચાલુ રાખ્યા.બધેથી નિષ્ફળતા મળી.થાકીને શોની ઇનામી રકમ માંગવા ગયો તો ત્યાં પણ સાવ મોરલ ભાંગી દે એવી રકમ મળી.ઘરે જવા માટેની ટીકીટના પૈસા પણ ધીમે ધીમે ખૂટવા લાગ્યા.રોજ સવારે ઉઠીને અરીસામાં જોતો ત્યારે મને શોનો વિનર નહિ,સંજોગો એ પછાડેલો લુઝર દેખાતો.લાચારીનું સ્થાન ગુસ્સાએ લીધું.એને શાંત કરવા માટે વ્યસનનો સહારો લીધો.જે અવાજે જીતાડ્યો એને જ મેં બેફામ રીતે તહસનહસ કરવાનું શરુ કર્યું.ચારેબાજુથી ઉધારી,લાચારી,હતાશાએ હુમલો કર્યો.બધા પોતાનો પોતાનો કરીને મને દુર કરતા ગયા.ફરીવાર હું ગરીબ બની ગયો.પેલો એવોર્ડ,જેને રોજ હું સાથે લઈને સુતો એને વેચીને તો મેં ઝેર ખરીદ્યું.અને સાચું માનશો સાહેબ?એમાં પણ પૈસા ઉધાર લેવા પડ્યા.બોટલ ગટગટાવતા ગટગટાવતા પેલું ઝેર જાણે પેલી આભાસી સફળતાને ખેરવી રહ્યું હતું.મારી જે આંખો પેલી લાઈટ્સથી અંજાઈ ગઈ હતી એ જ આંખોની રોશની પણ મારી જિંદગીની જેમ બેવફા થવા લાગી.જે પેટનો ખાડો પુરવા મેં આકાશ ઉપર છલાંગ મારવાની ટ્રાય કરી,એ જ પેટમાં કાળી બળતરા ઉપડી.અને મૌત ત્યારે મને જિંદગી કરતા વધુ સારી લાગી.એને ગાઢ આલિંગન કરવું મને ગમી રહ્યું હતું અને થોડી જ પળમાં મેં આ નઘરોળ અને કુત્તી દુનિયા છોડી દીધી.મિત્રો, ભલે હું ઝળહળા અજવાળાની પાછળના અંધારાને ન પારખી શક્યો,પણ આ રસ્તો એટલો સહેલો નથી.એ પારાવાર કાંટા અને ખાડાઓથી ભરેલો છે.હવે મારું ઘર મને યાદ આવે છે.મેં આ શું કર્યું?કેમ કર્યું?જવાબ મને નથી સૂઝતો...તમને સુઝે છે?         

Saturday, October 2, 2010

મોહન @ મોર્ડન...!!!

ક્યારેક લાઈફમાં એવા બનાવ બની જાય છે કે ખબર જ નથી પડતી કે અંદર શું શું ધરબાયેલું પડેલું હોય છે.પ્રેશર આવે માણસ કાં તો ફિલોસોફર થઇ જાય છે કાં એનાથી સર્જન થાય છે.આવું જ મારી સાથે થયું.સ્કીટ કઈ બલાનું નામ છે એ ખબર હતી નહિ ને અચાનક એ લખવાની જવાબદારી આવી પડી.યુથ ફેસ્ટીવલમાં આખું થીએટર ઉતારવાનું હતું એટલે મોનો,સ્કીટ માટેની સ્ક્રીપ્ટ પણ લખવાની હતી.મનોમંથન શરુ થયું અને સામે ડેડલાઈન પણ દાંતિયા કરતી હતી.એમાંથી સર્જાયું થોડું કોમેડી,થોડું હળવું સ્કીટ.ટાઈટલ તો ઓલરેડી પોસ્ટનાં ટાઈટલમાં જ છે.આ મારી આપણાં લાડીલા મોહન ને ટ્રીબ્યુટ....

More on Matrubharti App.. keep reading :)

Friday, August 27, 2010

રઢિયાળી રાત - ટ્રેનની સફરથી લઈને લાઈફના હમસફર સુધી...!!!

રાત,નિશા,રાત્રી..વગેરે જેવા નામ ધરાવતી આ રાત અંગત રીતે આ નાચીઝ બદ્તમીઝ્ને ગમે છે,બંદાને કોલેજકાળથી રાત્રી-જાગરણની ટેવ પડી છે ને હવે એને દુર કરવાની ઈચ્છા પણ નથી.દિવસ આખો દોડધામ રહેતી હોય એવા નોકરિયાત,ઓફીસવાળાઓ,લેક્ચરર્સ,ટયુશનીયા અને સ્કૂલીયા ટીચર્સ અને ધંધાપાણી લઈને બેઠેલા લોકો માટે રીલેક્સીન્ગનું મીઠું સંગીત લઈને આવે છે તો એજ રાત બીપીઓ,કોલ સેન્ટરવાળા અને મારી જેવા લેટ-નાઈટ લંગુરો માટે શાંતિનો કોલાહલભર્યો સંદેશો લઈને આવે છે.રાતના દોઢ વાગે એટલે કુતરા અને તમરાના ઓરકેસ્ટ્રા શરુ થાય છે.રસ્તો સુમસાન હોય અને બારીની બહાર નજર નાખીએ એટલે વરસાદી ઋતુમાં જીણો ઝરમર વરસાદ થવા માંડેલો જોવા મળે છે.અને જો ત્રાસદાયક સમર હોય તો ઠંડા પવનથી ઉડતી પ્લાસ્ટીકની કોથળીઓ જોવા મળે છે.એજ રાત શિયાળામાં ટાઢને વળગીને જંપી ગયેલી લાગે છે,જાણે કોઈ વેલો આધારને જબરદસ્ત રીતે વળગી રહ્યો હોય!! રાતને તો સ્પેશીયલ ગણીને નવરાત્રીનો જોરદાર ઉત્સવ યોજવામાં આવે છે અને રાતમાં મૌજ-મસ્તીથી રમવા,કુદવા માટે જયાપાર્વતીના,જીવરતના જાગરણ હોય જ છે.કેટલી બધી ફિલ્મો એવી છે જેમાંથી ટ્રેન કાઢી નાખો તો ફિલ્મ જ અર્થ વગરની બની જાય.ધ બર્નિંગ ટ્રેન,બ્રીજ ઓન ધ રીવર ક્વાઈ,જબ વી મેટ,DDLJ,સ્પીડ,લવ આજકલ,આરાધના...લીસ્ટ મોટું છે.યેસ્સ,વાત છે ટ્રેનની સફરની.ટ્રેનની સફર એકલા ઈમ્તીઆઝ અલીને જ ગમે છે એવું નથી.આ દેશમાં કરોડો લોકો ટ્રેનની અંદર મુસાફરી કરતા રહે છે.પણ,વાત રાતની છે એટલે ટ્રેનમાં પણ રાત જોવા જેવી હોય છે.ભારતીય રેલ્વે એવી સરસ છે કે તમને ઘોડિયામાં સુવડાવતા હોય એમ ટ્રેન હાલકડોલક થતી હોય છે એટલે સામાન્ય મેંગો પીપલ તો એમ જ રાતના નવ વાગે એટલે ટ્રેનમાં ઢળવા લાગે છે.નાના બચુડીયાવની રોકકળ ધીમે ધીમે શમવા માંડે છે.ટ્રેનની હાલકડોલક સાથે ઢળેલા માથાઓ તાલ પુરાવતા હલે રાખતા હોય છે.ત્યારે અજાણ્યાનો પડદો નથી રહેતો.બસ,બાજુનો ખભો અને માથું હળવેક રહીને ઢળી જાય છે.આ તો થઇ જનરલ કોચની વાત.ટુ ટીયર,થ્રી ટીયર અને વાતાનુકુલિત શયનયાન શ્રેણી[એસી સ્લીપર કોચ ] વગેરેમાં પ્રાઈવસીના નામ પર લીટરલી પડદો હોય છે.તમારો સેક્શન પડદાથી બંધ થઇ જાય એટલે તમે જાણે દુનિયાથી અલોન અને બાહરી વાતાવરણથી અલોપ થઇ જાવ છો.પછી દરેક એકલા પડેલા માણસની જેમ વ્યક્તિ ભૂતકાળની ફિલ્મ જોવા લાગે છે.[કદાચ એટલે જ ફિલ્મ ઉદ્યોગ આટલો ચાલે છે, હાહાહા ] અમદાવાદથી સિલીગુડી કે કાશ્મીરથી કન્યાકુમારી જેવા લાંબા અંતરની સફર એકલા માણસ માટે સફરિંગ બની જાય છે.ત્યારે એ અલગ અલગ માધ્યમો થી પોતાની જાતને બીઝી રાખે છે.લેપટોપ વિથ ઇન્ટરનેટ,ફ્રી સ્કીમવાળા મોબાઈલ,નોવેલ,લખવાનું વગેરે વગેરે સાધનો એને ઊંઘ આવે ત્યાં સુધી સાથ આપે છે.અને સાથે પેલી ભૂતકાળની યાદો તો હોય જ છે જે એને ક્યારેક સપનામાં પણ પજવે છે.

આ જ રાત ક્યારેક હમસફરના હુંફાળા હગ બનીને દિલને ચપોચપ ચોંટી જાય છે.આ લખનારે તો ઘણી લવ-સ્ટોરીઝ ટ્રેનમાં બનતી અને તૂટતી જોઈ છે,સાંભળી છે,મૂવીઝમાં જોઈ છે.તો આ જ રાતે ફીયાન્સને લગ્નની તારીખો માટે ઉકળેલો જોયો છે.તો આ જ રાત નવા પરણેલાઓ માટે એક ચાદરની અંદર સમાતી હોય છે.ભાગતા પ્રેમીઓ,અંધારામાં વટી રહેલા ઘેઘુર વ્રુક્ષો,પુલ પરથી પુરપાટ જતી ટ્રેનનો વિશિષ્ટ અવાજ,આ બધું નીરવ અને ભેંકાર રાતમાં ધબકતું લાગે છે.દૂર ક્યાંક કોઈ ઘરમાં દીવો બળતો દેખાય ન દેખાય ત્યાં તો પલકવારમાં દ્રશ્ય બદલાઈ જાય છે.ડીટ્ટો લાઈફની જેમ.લાઈફ પણ ભાગતી જ હોય છે.કોઈ ગમતું મળે ન મળે ત્યાં તો પાછળથી ધક્કો મળે છે ને ફરી પાછી સ્પીડ પકડી લેવી પડે છે.પાસ્ટથી પણ આ જ રીતે પીછો છોડાવવો પડતો હોય છે.અને આ જ રાત લાંબી બની જાય છે,કોઈનો જવાબ આવવાનો હોય ત્યારે,કોઈ ઓર્ડર મળ્યો કે નહિ એના ન્યુઝની રાહમાં હો ત્યારે,ઘરેથી ખુશીના સમાચારનો ફોન આવ્યો હોય ને ઘરે જવા માટે હજી બાર તેર કલાકનું છેટું હોય ત્યારે,'હું તને લેવા સ્ટેશન એ આવીશ મારી જાન' આવું ફોનમાં સાંભળ્યું હોય ત્યારે,પહેલી વાર પત્નીને બાળક સાથે લેવા જવાની હોય ત્યારે વગેરે વગેરે પ્રસંગોએ ટ્રેનની સ્પીડ અને તમારા હૃદયની ગતિ એક થઇ જાય છે.તમારું મન ઠંડા પવનથી અને દિલ પ્રિયજનની ભીની-હૂંફાળી યાદથી તરબોળ થતા રહે છે.લાઈફ પણ નદી,ટ્રેન જેવી છે.ગતિમાં રહે ત્યાં સુધી જામો પડે અને સ્થિર હોય તો ગંધાઈ જાય.ત્યારે બારી જાણે ભૂતકાળ તરફ નજર કરાવતું પ્રોજેક્ટર અને કાળી બનેલી રાત એ ફિલ્મનો પડદો બની જાય છે.આગળ કહ્યું એમ,વ્યક્તિ એ લાઈફનો નિર્ણય કોઈનાં જવાબ પર રાખ્યો હોય અને સફર આરંભાઈ હોય ત્યારે આ જ રાત તમારી નજરોને ખેંચીને લઇ જાય છે.જાણે આંખો કોઈનો ચહેરો અંધારામાં ફંફોસે અને જવાબ મળી જાય એવો આશાવાદી પ્રયત્ન થઇ રહ્યો હોય.તોય એ કાજળઘેરી રાતલડી એ સસ્પેન્સ પોતાની અંદર ધરબીને રાખે છે.અને ગુજરાતીમાં 'વહેલા જઈને જે સુવે,વહેલા ઉઠે વીર'ની કવિતાઓ બને છે અને ગવાય છે.વાંધો વહેલા મોડા સુવા-ઉઠવાનો નથી..પણ સવારની જેમ,બપોરની જેમ અને સાંજની જેમ રાતનુંય એક આગવું સૌન્દર્ય છે.એમાય જો ટ્રેનમાં લાંબા અંતરની સફર હોય,તો તો જાણે નશો ચડી જાય ; વગર દારુ એ અને વગર છોકરીના સાથ એ...

પાપીની કાગવાણી : 

બધા જ મુળીયાને સતત અંધકાર જોઈએ છે.
- ડેનીશ લેખિકા આઈચેક ડીનેસન....[ચંદ્રકાંત બક્ષી લિખિત 'સ્ટોપર'માંથી સાભાર] 

            

Friday, August 20, 2010

બક્ષીબાબુ - બર્થડે બ્લાસ્ટ...એક વાંચક ની નજરે

આજે વીસ ઓગસ્ટ.આ તારીખ અચાનક મહત્વની બની ગઈ.એકતો એટલા માટે કે આજે રાજીવ ગાંધી નો બર્થડે છે અને બીજું એ કે આ જ દિવસ ગુજરાતી સાહિત્ય માટે ચિરસ્મરણીય બની ગયેલો છે.યેસ્સ,આજે મારા અને લાખો-કરોડો વાંચકોના ફેવરીટ એવા ચંદ્રકાંત બક્ષીનો જન્મદિવસ છે.ઘણા જૂની પેઢીના વાંચકોને બક્ષી 'તોછડો' અને 'વાહિયાત' લાગે છે.એની ભાષા અને એની બરછટનેસ સહન નથી થતી એ લોકોને.હશે,ટેસ્ટ અલગ હોય એ સ્વાભાવિક છે.પણ મારી જેવા યુવાનને જયારે 'શું વાંચવું ગુજરાતી સાહિત્યમાં?' એવો પ્રશ્ન થાય ત્યારે જે જવાબ મળે એ એક જ છે. 'બક્ષી.' સદાબહાર બની ગયેલા થોટ્સ અને વિચારોની તાજગી વાંચતી વખતે ઝકઝોરી નાંખે એ બક્ષી છે,જેને વાંચતી વખતે દિમાગમાં વિચારોના ઝંઝાવાત ઉત્પન્ન થાય એ બક્ષી છે,સાલું કૈક થાય તો છે જ એ લખાણને વાંચતી વખતે.બક્ષી ઘણાને નગુણો લાગ્યો હશે,ઘણાને જુઝાર પણ લાગ્યો છે.મારા હાથમાં જયારે એમનું 'લવ અને મૃત્યુ' નામનું પુસ્તક હાથમાં આવ્યું ત્યારે ઓરકુટ પર બક્ષી વિષે થોડુક વાંચેલું..એમાં રજનીભાઈ અને બીજા મિત્રો જયારે બક્ષી પર ચર્ચા કરે ત્યારે એમ લાગે કે  સાલું આ બક્ષી છે શું?પછી કોમ્યુનીટી જોઈન કરી અને એક પછી એક ફોરમ વાંચતો ગયો અને બક્ષી દિલોદિમાગ પર છવાવા લાગ્યો.પછી જોયું કે બક્ષી સાલી બહુ ઉચી ચીજ છે હો...શું સ્ટાઈલથી ધારદાર લખે છે !!જીંદગીમાં બરછટ માણસો જોયા છે,પણ સુષ્ઠુ લખવાને બદલે ડાયરેક્ટ દિલમાંથી લખનાર લેખકોમાં બક્ષી મોખરે આવે છે અને રહેવાના પણ છે.ક્યારેય ગમતા લેખકોની અંગત જિંદગી તરફ આકર્ષણ રહ્યું નથી.લખાણો જ જે-તે લેખકની પહેચાન તરીકે અપનાવેલા છે.પણ,બક્ષીની હરેક વાત જાણે જાહેર છે એમ લોકો એના સ્વભાવ અને રસ-રૂચી વિષે પણ ચર્ચાઓ કરતા રહે છે.આજે બક્ષી લેખક મટીને આઇકોન બની ગયા છે ત્યારે એમના લખાણો આજે પણ એટલા જ તાજા લાગે છે.આજે પણ મિત્રો જયારે 'આવો યાર-બાદશાહો' કહે છે ત્યારે કૈક થાય છે.બક્ષી -ઈફેક્ટ જેને કહેવાય એવા ફોરમેટમાં આજના લખાયેલા લેખોમાં બક્ષી નથી ડોકાતો.બક્ષીની જેમ લખવાની કોશિશ થઇ છે,પણ બક્ષીનો મેજિકલ ટચ એમાં નથી.બક્ષી ભલે જેવો હોય અંગત જીંદગીમાં,મારી જેવા નાચીઝ રીડર્સ અને ઘણાબધા લેખકોની ભાષા અને સ્ટાઈલ,બક્ષીના લખાણોએ મઠારી છે,બનાવી છે અને બદલાવી છે.આજે કોઈ પણ જયારે કૈક વિવાદાસ્પદ વિધાન કરે ત્યારે બક્ષી યાદ આવે છે.બની શકે કે વિવાદોને જન્મ આપનાર બક્ષી બધાને કડવો લાગ્યો હોય,પણ એના લખાણો અને એના વાંચકો પ્રત્યે એ ઈમાનદાર રહ્યો છે.ઈમાનદારીથી અભિપ્રાય આપનારની વલે કેવી હોય છે એ આજે કોઈને સમજાવવાની જરૂર નથી.એવા સમયે બક્ષી એ જે ચાબુકી સત્યો રજુ કર્યા એ એને વાંચનારને સમજાય જશે.વધુમાં તો શું કહું?એમના જ વાક્ય થી અંત કરું છું.  

સોગઠાંને ચૌપાટથી શું સંબંધ? પાસાનું કામ છે ફેંકાવાનું. પાસાનું કામ છે પડવાનું. પાસાનુ કામ છે એનો ધર્મ બજાવવાનું.           

Tuesday, August 3, 2010

પાવર - સૌથી વધુ વ્યસનીઓવાળું ઓબ્સેશન

સાચે જ આ શબ્દમાં કૈક તો એવું છે જ જે વ્યક્તિઓને પોતાના તરફ ખેચે છે.સત્તા,પદ,પાવર,ઓથોરીટી,સિંહાસન,રાજગાદી...લખતી વખતે પણ થ્રિલ અનુભવાય છે.દુર્યોધનથી માંડીને શકાર સુધીના અને સિકંદરથી લઈને અશોક સુધીના લોકો ચિરકાલીન છાપ એમના આ ઓબ્સેશનને લીધે છોડી ગયા છે.એમને એકહત્થું સત્તા જોઈતી હતી.ચક્રવર્તી પરચમ,સમગ્ર દુનિયા મુઠ્ઠીમાં...વાઉ!!! દરેકને સર્વોચ્ચ પદે બેસવાની દિલી તમન્ના હોય છે.બધા પોતાના હુકમ પર ચાલે અને દુનિયા પોતાના વિચારો મુજબ ચાલે એવું દરેકને ગમતું હોય છે.ઘરથી લઈને ઓફીસ અને ક્રિકેટથી લઈને ઘોડાની રેસ સુધી બધાયને મનમાં એમ જ ચાલ્યા કરતુ હોય છે કે બસ મેં જે વિચાર્યું છે એજ સાચુંપડવું જોઈએ.પણ,જેમ પાવર જીતાડે છે એમ મૌન રહીને હરાવે પણ છે.હિટલર,મુસોલીની,ફ્રાન્સનો રાજા લુઈ સોળમો...વગેરે આના બેસ્ટ ઉદાહરણો છે.જે રસ્તે જીત મળે છે એ રસ્તો જ ક્યારેક ભટકાવી મુકે છે અને પછી અધોગતિ તરફ દોટ મુકાય છે જેમાં માણસ પોતાને મળેલી જીતનું કારણ માત્ર પોતાના વ્યક્તિત્વને ગણવા લાગે છે.એ એ ભૂલી જાય છે કે પોતે જે જીત મેળવી છે એ એકલા નહિ,સહિયારા પ્રયત્નોને લીધે આવી છે.એને મદ કહે છે.અહંકારનો ભાઈ.સાદી ભાષામાં નશો.પાવર એક નશો છે,જે વ્યક્તિના ખૂનમાં ચુપકે સે ભળીને વહેવા લાગે છે અને એને અંદરથી ઇન્સીક્યોર બનાવતો જાય છે.કોઈ મારોય ઘડો લાડવો કરી નાખશે,મને ઝેર ભેળવીને મારી નાખશે તો?એ આ ભયને દૂર કરવા છટપટે છે,ક્રૂર બનતો જાય છે.અને પછી સર્જાય છે ગલત નિર્ણયોની હારમાળા જે એને અધોગતિ તરફ બડી ક્રુરતાથી ફેંકી દે છે.ખીણમાં પડતા દેહની જેમ એ પણ અહીતહીથી જખ્મો મેળવતો જાય છે,ક્યાંક હૈયું ચીરાય છે તો ક્યાંક સમયના તીક્ષ્ણ પંજાના નહોર વાગતા જાય છે.એકલો અટૂલો પડેલો સત્તાધીશ પણ સમયના અટ્ટહાસ્યને સાંભળતો સાંભળતો હાર તરફ પ્રયાણ કરતો રહે છે.શું આ જ દરેક સત્તાધીશોની તકદીર હોય છે?જીત મેળવતી વખતે આવું બધું યાદ નથી રહેતું.કેમકે પેલો મદ એને મર્દ બનાવતો હોવાનો આભાસી અહેસાસ આપતો રહેતો હોય છે.ધીમું ઝેર નસોમાં ક્યારે વહેવાનું સ્ટાર્ટ થઇ જાય છે એની જાણ એને ખુદને નથી થઇ હોતી.છોકરી,દારૂ,સિગારેટ,ઘોડાદોડ,જુગાર...આ બધું પણ સત્તા ની સાથે આવી જ જતું હોય છે.જ્ઞાન અને પાવર-આ બેયની ભૂખ કોઈ દિવસ શમતી નથી,એ વધતી જ જાય છે.જ્ઞાન ઉચે લેતું જાય છે,પાવર પણ ઉચે બેસાડે છે.જ્ઞાન એક જ વસ્તુમાં પાછળ પડે છે.એ છે સત્તા.કહે છે ને કે "સત્તા આગળ શાણપણ નકામું."બસ,આ એક જ ફેક્ટર માં પાવર,ઓથોરીટી ડોમિનેટ કરે છે.દુનિયા ઝૂકતી હૈ,ઝુકાને વાલા ચાહિયે...પણ આ જ દુનિયા તમને ભયથી સલામ ઠોકતી હોય છે,આદરથી નહિ.રામરાજ્ય અને એવા આદર્શ માત્ર પુસ્તકોમાં સારી છે,બહાર તો સત્તા માટે ટાંટિયાખેંચ છે,રેસલિંગની જેમ એકબીજાને ધોબી પછાડ આપવાની ક્રૂર રમત ચાલે છે.મહાભારત એટલે જ "રાજનીતિ" માટે અને ગોડફાધર "સરકાર"માટે પ્રેરણા બને છે.બેયમાં સત્તા માટે ઓબ્સેસીવ બનતા અને ધીરજ ગુમાવતા પાત્રો છે.બધાને બહુ જલ્દી જીતી જવું છે,જલ્દી પઝેશન જોઈએ છે,સત્તાઓ અને સુન્દરીઓનું.રાક્ષસો માટે ઇન્દ્રાણી અને ઇન્દ્રાસન એટલે જ ગમતા ટાર્ગેટ હતા.

આવી જ કથા છે "વન્સ અપોન ટાઈમ ઇન મુંબઈ"ની...સત્તા મેળવવા માટે શોએબ નહિ,સુલતાન બનવું પડે છે.બેય યીન અને યાંગ તત્વોની જેમ એકબીજાની મિરર ઈમેજ છે.બંને બુરા છે,પણ તીવ્રતા અલગ છે.એકને ઈજ્જતથી ધાક જમાવતા જોઈ શકાય છે,બીજો ભય વડે શાંતિ સ્થાપવાનાપ્રયાસો કરે છે.બોલવાને બદલે બંદુક જ તાકતો શોએબ સુલતાન જેવી ધગધગતી આણ ફેલાવવાની મહેચ્છા રાખે છે.આઇકોન હોવા ખોટી બાબત નથી.એને અનુસરવું એ પણ સારી વાત છે.લોકો પોતાના ગમતા ગુણો આવા આઇકોનમાંથી શોધી લેતા હોય છે.એ વ્યક્તિએ આપેલા બલિદાનો અને એના બેઝીક ગુણો ફેન્સ ભૂલી જાય છે કેમકે એમને તો સત્તા,અનલીમીટેડ પાવર જ દેખાતો હોય છે.બાકીની અંદરુની વસ્તુઓ તો એ જ જાણતો હોય છે.પળેપળ અપાતા ભોગ,મગજને સતત અપાતા કસમયના ઝાટકાઓ આ બધું સુલતાન સહન કરે છે,શોએબ નથી સહન કરતો.આમ તો શોએબ એટલે જે સાચો માર્ગ બતાવે એ,પણ અહી એ જ આડા માર્ગે જાય એવી તાસીર ધરાવે છે.બસ,મુંબઈ રાખની જેમ મારી નીચે અને હું ધુમાડાની જેમ એની ઉપર...લોકો મરે કે જીવે,ધાક ફેલાય એટલે પત્યું.આ માર્ગ સુલતાનનો નથી એ એનેય ખબર હોય છે,પરંતુ એને તો સુલતાનનાય બાપ બનીને ફરવું હોય છે એટલે સડકો પર ધ્રુજાવી નાખતી આણ ફેલાવવા બંદૂકને અને બ્યુટીને બેયને જોરદાર વાપરી જાણે છે.બંને જાણે જુના અને નવા જમાનાના અંધારી આલમના બે કાળ બતાવતા પપેટ્સ છે.એક બહારવટ જેવી પ્રવૃત્તિ કરે છે તો બીજો જીદથી અને ઝનૂનથી ડોન બને છે અને સમયની જેમ એના માર્ગમાં આવતા દરેકને- સુલતાનને પણ-ભરખી જાય છે.પાવર આવું જ કરે છે.કોઈનોય થતો નથી અને થવાનો પણ નથી.પાવર,પદ,સિંહાસન આ બધા કાળના ચક્રના આરાઓ છે.સાવ નજીક અને ઊંડા ઉતરીને દેખી શકો તોજ આખી વાત સમજમાં આવે,એ વગર બધું સરખું જ લાગે.

જયારે અંદરનો માણસ શાંતિ અને બહારનો માણસ પાવર ઝંખે,અને ચારે બાજુ લોહીના ફુવારા ઉડતા દેખાય;ત્યારે સમજવું કે કાઉન્ટડાઉન સ્ટાર્ટ થઇ ગયું છે,સત્તાની અધોગતિનું અને વ્યક્તિની લોકપ્રિયતાનું...          

Saturday, July 31, 2010

ફ્રેન્ડશીપ ડે - ફાઈન ફ્રેન્ડશીપમાં મળેલા દુલારા સંબોધનો

આજે તો ફ્રેન્ડશીપ ડે પર બધા જ લેખકો ધડબડાટી બોલાવી દેશે.કૃષ્ણ-સુદામા અને એવા જગવિખ્યાત મિત્રોના હવાલા આપીને દોસ્તીના જુના-નવા ફંડા કાગળ ઉપર ઉતારશે.સારી વાત છે કે દોસ્તીને વખાણવી જરૂરી છે.દોસ્તો,યારો જિંદગીને જીવવાલાયક બનાવે છે એ તો કાન પકડીને કબુલ છે.અરે મોબાઈલ પકડીને સ્પીકર પર ગાળો ખાવા માટે ઝગડી પડવું એ બોયફ્રેન્ડ-ગર્લફ્રેન્ડ નું લક્ષણ નથી,પૈસા ખૂટી પડે એમ હોય ત્યારે 10-12 બટરનાન ના બુચ મારવા જેટલી હિંમત સાથે કોઈ હોય ત્યારે ન ચાલે,બાઈકમાં પેટ્રોલ ખૂટે ત્યારે બીજી બાઈક માં ટચિંગ કરીને લંબાવાતા હાથ ગર્લ ન આપી શકે,એમાં તો યાર દિલદાર જ જોઈએ,ગમે એ લાઈન હોય;પોતાના બદલે જેને ઉભા રાખીને નિરાંતે પફ-ચા પીવા જઈ શકાય અને જેના ખાતામાં કેન્ટીનનું બીલ ઉધારી શકાય એવા દિલફાડ  દોસ્તી આપનાર દોસ્તોને આજે યાદ કરવાનો અવસર છે.


દોસ્તો યાદ કઈ વસ્તુને લીધે રહે છે?પ્રસંગો?ધમાલ?કપલ્સની મોડી સાંજે કરાયેલી સળીઓથી?પૈસા ખૂટી પડતા હોય ત્યારે બીજાને અપાયેલી ખાતરી પર અપાતા પૈસાથી?બર્થ ડેની કાદવભરી પાર્ટીથી?કે પછી અચાનક મગજમાંથી નીકળેલા સંબોધનોથી?સવાલો અને જવાબો ઘણા બધા છે.સૌથી કેચી લાગતું ફેક્ટર સંબોધન છે.ગુણ,વાત કરવાની સ્ટાઈલ,ચાલ,ચશ્મા,વર્તનની ઢબ આ બધામાંથી જે ફની લાગે એને ચગાવી દઈને જાહેરમાં પહેરેલા કપડા ભારે લાગે એ રીતે ફિલમ ઉતારવામાં આવે છે.ગાંધી,બાડો,ટિન્ચું,બાવો,લુગડી,પદુ,બાટલો,ગેબો,ભરવાડ,ડી,બચુ...આ બધા બહુ થોડા નામો છે,જે ફૈબાએ નથી પાડ્યા.એમ જ પડેલા ને એટલે જ ચાર વર્ષ પછી પણ હીટ રહ્યા છે અને એ વિશ્વાસ છે કે આગળ પણ હીટ જશે.


હવે મળેલા નવા નામ પણ એટલા જ રસપ્રદ છે.કેમકે ઓરકુટના ઓટલે ગોષ્ઠી કરતા કરતા એમ જ પડેલા છે.હર્ષનવા,બૌદ્ધિક મચ્છર,HP,...લીસ્ટ લાંબુ છે અને થોડું અશ્લીલ પણ.પણ હરખ એ છે કે હજીય નવા નામ,નવા સંબોધનો મળી રહ્યા છે.સહૃદયતા એવી જ બરકરાર છે,મેચ્યોરીટી પણ ખીલી છે,જ્ઞાનના સીમાડા વિસ્તરી રહ્યા છે,રોજ ઉઠીને થતી ચેટ જાણે સામસામે બેસીને થતી વાતો જ બની ગઈ છે.ફેસબુકમાં કૈક લખો એટલે કોમેન્ટ આવી એમ સમજો.ક્યાંક સાર્કાસ્ટીક કટ,તો ક્યાંક OHC ની ધાણીફૂટ...એમાં પણ નવા નવા નામો મળી જાય એવા ઇન્ટેલ-ઇનસાઇડ મિત્રો છે.આપણે પાડીએ તો આપણા પણ પડશે જ,અહીનું અહી જ છે.આ બધા નામો ખરું જોતા તો વહાલ દર્શાવે છે,નબળાઈ ઉપર બનેલા નામ ડાઉન ટૂ અર્થ રહેતા શીખવે છે,અભિમાનના ચુરા કરો તોજ અંદરુની માણસ બહાર આવે,અને આ નામ એમાં ભાગ ભજવે છે.એ જ તો મેજિક છે ફ્રેન્ડશીપનું.                                                                                                                                     

પહેલા નામ પાડીને ખડખડાટ હસી પડાતું,આજે એજ નામો આંખોમાં ડબડબ થાય છે..હા,એ અહેસાસ તો એજ છે,પ્યોર,રિફાઇન્ડ અને ધબકતો-ધબકાવતો...વિશ યુ અ વેરી હેપી ફ્રેન્ડસ ડે........